IV. Gury transformatoryň bölekleýin boşaltma synagy

1. Bölekleýin boşalmanyň tolkun görnüşiniň analizi

Detektiw impedans Zm-däki naprýaženiýe (ýagny, detektiw signal) gaty kiçi we enjamda aýdyň görkeziji bermek üçin güýçlendirilmelidir. Güýçlendiriji tarapyndan güýçlendirilen impuls signalynyň iň ýokary gymmatyny ossillograf bilen ölçäp bolýar. Mundan başga-da, ossillograf güýç ýygylygynda razryadyň haýsy fazasynyň bolýandygyny görüp, impuls tolkun görnüşini we razryad wagtlaryny kesgitläp, tutuş bölekleýin razryadyň häsiýetlerini synlap bilýär. Razryadyň takmynan ýerleşýän ýerini we häsiýetini kesgitlemek üçin. Osillograflary gorizontal we ellips görnüşinde skanirläp bolýar. Gorizontal skanirleme bir sikle deň bolan doly ekran deflektsiýasy bilen ýerine ýetirilýär we impulsyň fazasyny kesgitlemek üçin synag naprýaženiýesi bilen sinhronlaşdyrylýar. Elliptik skanirleme hem süpürme sikli üçin synag naprýaženiýesiniň bir sikline deňdir. SURAT 4-1 Iki skanirleme režiminiň ekranyndaky tolkun görnüşiniň shematiki diagrammasy.

ŞEKIL 4-1

Bölekleýin boşalma synagynda, izolýasiýadan başga-da, içki bölekleýin boşalma emele gelip biler, simleriň, elektrik kontaktynyň we fluorescent lampanyň, ýokary woltly elektrod koronasynyň we ş.m. birikmesi hem bölekleýin boşalmanyň tolkun görnüşine täsir edip biler. Şu maksat bilen, bölekleýin boşalmanyň we izolýasiýanyň içindäki beýleki päsgelçilikleriň tolkun görnüşlerini tapawutlandyrmak zerurdyr. 4-2-nji suratda birnäçe tipik tolkun görnüşleri görkezilen.

ŞEKIL 4-2

2. Bölekleýin boşalmanyň spektrini kesgitlemek

4-3-nji suratda başlangyç naprýaženiýe golaý alnan bölekleýin boşalma ossillogrammalarynyň dürli görnüşleri görkezilýär. (a), (b), (c) we (d) suratlar bölekleýin boşalmanyň esasy nusgalarydyr, (e), (f) we (g) bolsa interferensiýa tolkunlarynyň esasy nusgalarydyr.

ŞEKIL 4-3

(a)-da izolýasiýa gurluşynda elektrik meýdanynyň ugruna perpendikulýar bolan diňe bir howa aralygy bar we boşadyş impulsy oňyn we negatiw pikleriň arasyndaky ýagdaýa goşulýar. Simmetriýanyň iki tarapyndaky impuls amplitudasy we ýygylygy esasan deň bolýar. Emma käwagt 3:1 asimmetriýasynyň ýokarky we aşaky amplitudasy henizem kadaly bolýar. Boşalma bilen synag naprýaženiýesiniň arasyndaky gatnaşyk, başlangyç boşadyşdan soň boşadyş belli bir derejä çenli ýokarlanýar we synag naprýaženiýesiniň ýokarlanmagy bilen boşadyş üýtgewsiz galýar. Öçürme naprýaženiýesi başlangyç naprýaženiýesine takmynan deň ýa-da ondan birneme pes.

(b)-de izolýasiýa gurluşy dürli ölçegdäki howa boşluklaryny öz içine alýar, olar esasan dökülip bilýän izolýasiýa gurluşlarydyr. Boşadyş impulsy oňyn we negatiw piklerden öňki ýagdaýa goşulanda, impulsyň simmetrik iki tarapynyň amplitudasy we ýygylygy esasan deň bolýar, ýöne käwagt ýokarky we aşaky amplitudasynyň 3:1 assimetriýasy henizem kadaly bolýar. Boşadyşyň başynda boşadyş impulsy çözülip bilner, soňra naprýaženiýe ýokarlanýar, käbir boşadyş impulslary synag naprýaženiýesiniň nol ýagdaýyna tarap hereket edýär, şol bir wagtyň özünde has uly impuls bolýar, impuls çözgüdi kem-kemden peselýär, çözülip bilinmeýänçä. Ilkinji boşadyşdan soň, boşadyş naprýaženiýe ýokarlanmagy bilen yzygiderli artýar we söndüriji naprýaženiýe esasan başlangyç naprýaženiýe deň ýa-da ondan pes bolýar.

(c)-de izolýasiýa gurluşynda diňe bir howa aralygy bar. Elektrodyň ýüzündäki howa aralygynyň boşadyş jogaby dielektrikdäkiden tapawutlanýar. Boşadyş impulsy naprýaženiýeniň oňyn we negatiw depeleriniň üstüne goýulýar we iki tarapyň amplitudasy simmetrik däl, uly amplitudanyň ýygylygy pes, kiçi amplitudanyň ýygylygy bolsa ýokary. Gatnaşyk adatça 3:1-den ýokary, käwagt bolsa 10:1 bolýar. Umumy boşadyş jogabyny tapawutlandyryp bolýar. Boşadyş başlandan soň, boşadyş mukdary esasan üýtgemeýär we naprýaženiýe ýokarlanmagy bilen hiç hili baglanyşygy ýok. Öçüriji naprýaženiýe başlangyç naprýaženiýe deň ýa-da ondan biraz aşak.
 
(d)-de (1) elektrodyň ýüzünde dürli ululykdaky howa boşluklarynyň toplumy ýerleşýär, ýöne olar ýapyk görnüşli; (2) Elektrod bilen izolýasiýa ediji gurşawyň arasyndaky elektrik boşlugy ýapyk däl. Iki tarapyň arasyndaky amplituda gatnaşygy, adatça, boşadyş impulsy naprýaženiýanyň negatiw depesiniň üstüne goýulmazdan öň 3:1, käwagt bolsa 10:1 bolýar. Naprýaženiýe ýokarlananda, impulsyň bir bölegi nol ýagdaýyna tarap süýşýär. Boşadyş başlandan soň, impuls çözgüdi adalatly bolýar. Basyşy ýokarlandyrmagy dowam etdiriň, çözgüdi tapawutlandyrylmaýança peselýär. Ilkinji boşadyşdan soň, boşadyş imperatory naprýaženiýanyň ýokarlanmagy bilen kem-kemden artýar we söndüriş naprýaženiýesi başlangyç naprýaženiýe deň ýa-da ondan birneme pes bolýar. Eger naprýaženiýe 10 minut dowam etse, boşadyş jogaby birneme üýtgeýär.

(e) Päsgelçilik çeşmesi iňňäniň ujy bilen tekiz plastinkanyň ýa-da ýeriň arasyndaky suwuk gurşawdyr. Korona boşalmasy pes naprýaženiýede ýüze çykýar we boşalma impulsy iň ýokary naprýaženiýe pozisiýasyna goşulýar. Mysal üçin, negatiw naprýaženiýede. Boşalma güýji ýokary potensialda; Eger oňyn naprýaženiýede ýerleşýän bolsa, elektrik üpjünçiligi pes potensialda. Bu naprýaženiýeniň nol pozisiýasyny kesgitlemäge kömek edýär we boşalma impulslarynyň her bir topary üçin deň aralyklar bilen, oňyn ýa-da negatiw naprýaženiýe piklerinde simmetriki görnüşde bir jübüt impuls peýda bolýar. Şeýle-de bolsa, iki klasteriň amplitudasy we wagt aralygy tapawutlydyr we kiçi klasteriň amplitudasy şol bir we has dykyzdyr. Uly impulsyň başlangyç naprýaženiýesi pes we boşalma naprýaženiýeniň ýokarlanmagy bilen artýar. Kiçi impulslar toparynyň başlangyç naprýaženiýesi ýokarydyr we boşalma mukdary naprýaženiýeden garaşsyzdyr we üýtgewsiz galýar. Naprýaženiýe ýokarlananda, impuls ýygylygynyň dykyzlygy artýar, ýöne henizem tapawutlanýar. Naprýaženiýe ýokarlananda, ol tapawutlandyrylmaýar.

(f) Iňňäniň ujy tekiz ýa-da ýerüsti gaz gurşawyna garşy. Korona boşalmasy pes naprýaženiýede bolýar we boşalma impulsy iň ýokary naprýaženiýe pozisiýasyna goşulýar. Mysal üçin, negatiw naprýaženiýede, energiýa çeşmesi ýokary potensialda bolýar; eger ol oňyn naprýaženiýede ýerleşýän bolsa, energiýa çeşmesi pes potensialda bolýar. Bu naprýaženiýeniň noluny kesgitlemäge kömek edýär. Ilkinji boşalmadan soň, naprýaženiýe artýar we boşalma mukdary üýtgewsiz galýar, ýöne impuls dykyzlygy iki tarapa hem ýaýraýar we boşalma ýygylygy artýar, ýöne ol henizem tapawutlanýar. Naprýaženiýe artdygyça, boşalma impuls ýygylygy kem-kemden tapawutlanmaýan derejä çenli artýar.

(g) Asma potensialynyň boşalmasy. Elektrik meýdanynda iki asylan metal jisimiň arasyndaky ýa-da metal jisim bilen ýeriň arasyndaky elektrik boşalmasy.

Tolkun görnüşiniň iki görnüşi bar:

1. Oňyn we negatiw taraplaryň impuls amplitudasy birmeňzeş, aralygy we ýygylygy deň;

2 Iki tarapdaky impulslar jübüt görnüşinde, jübüt aralygy deň bolup görünýär we käte esasy çyzyk boýunça öňe we yza hereket edýär.

Ilkinji boşalmanyň üç görnüşi bar:

(1) Çykaryş mukdary üýtgewsiz galýar, naprýaženiýeden garaşsyz we söndüriji naprýaženiýe başlangyç naprýaženiýesine doly deňdir.

(2) Naprýaženiýe ýokarlanmagyny dowam etdirýär we belli bir naprýaženiýede razrýad birden ýitip gidýär. Naprýaženiýe ýokarlanmagyny we soňra peselmegini dowam etdirende, öňki ýitip gidýän naprýaženiýede gaýtadan razrýad gidýär.

(1) Naprýaženiýe artmagy bilen boşadyş güýji kem-kemden azalýar, boşadyş impulsy artýar.